มาตรวัดทัศนคติของออสกูด (Osgood Scale, 1957)

มาตรวัดทัศนคติของออสกูดมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “มาตรวัดโดยอาศัยการจำแนกความหมายของคำ (Semantic Differential Scale)”

วิธีสร้าง
การสร้างคำถามในมาตรานี้ อาศัยคำต่าง ๆ เป็นตัวเร้า (stimulus words) ประกอบกับมโนทัศน์ (concepts) ต่าง ๆ โดยในแต่ละข้อคำถามจะมีคำคุณศัพท์ที่มีความหมายตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ (bipolar) กำกับอยู่ที่ปลายทั้งสองข้างของมาตรา ซึ่งกำหนดไว้ 7 ระดับ เช่น

“การเรียนวิชาเอกสาขาจิตวิทยาสังคม”

ยาก : : : : : : : : ง่าย 
มีประโยชน์ : : : : : : : : ไร้ประโยชน์ 

มาตรการวัดนี้วัดได้ทั้งด้าน คุณภาพ และ ปริมาณ รวมทั้ง ทิศทาง และ ความเข้ม ของปฏิกิริยา

ทางด้านทิศทาง คือ ไปทางดีหรือเลว

ความเข้ม คือ มีลักษณะนั้น มาก-น้อยเพียงใด

ลักษณะของการใช้คำคุณศัพท์อาจจำแนกได้เป็น 3 มิติ คือ

1.มิติด้านการประเมินค่า (Evaluation) เช่น ดี-เลว

2.มิติด้านศักยภาพ (Potency) เช่น แข็งแรง-อ่อนแอ

3.มิติด้านกิจกรรม (Activity) เช่น ว่องไว-เชื่องช้า

การใช้มาตรวัดโดยอาศัยการจำแนกความหมายของคำ
การนำมาตรชนิดนี้ไปใช้เพื่อวัดทัศนคติของกลุ่มที่ต้องการศึกษา อาจทำได้ 3 แบบ คือ

แบบที่ 1 ใช้คำคุณศัพท์หลาย ๆ คู่ต่อหนึ่งมโนทัศน์

แบบที่ 2 ใช้คำคุณศัพท์เพียงหนึ่งคู่ต่อหนึ่งมโนทัศน์

แบบที่ 3 ใช้คำคุณศัพท์เพียงหนึ่งคู่ต่อหลายมโนทัศน์
(หมายเหตุ คำว่า “มโนทัศน์ (concept)” ในที่นี้อาจเขียนเป็นคำหรือวลี หรืออาจเขียนเป็นประโยคยาว ๆ ก็ได้ แต่ควรให้มีความชัดเจนพอที่ผู้ตอบจะประเมินคำตอบได้

แบบที่ 1 : ใช้คำคุณศัพท์หลาย ๆ คู่ต่อหนึ่งมโนทัศน์
ตัวอย่าง
ท่านมีความคิดอย่างไรต่อ “ชาวนา” 

ยากจน : : : : : : : : ร่ำรวย 
ฉลาด : : : : : : : : โง่ 
แข็งแรง : : : : : : : : อ่อนแอ 
ใจดี : : : : : : : : ใจร้าย 

(หมายเหตุ อาจใช้คำคุณศัพท์ทั้งหมดในชุดนี้กับมโนทัศน์อื่น ๆ ได้)
แบบที่ 2 : ใช้คำคุณศัพท์เพียงหนึ่งคู่ต่อหนึ่งมโนทัศน์
ตัวอย่าง
ท่านมีความรู้สึกอย่างไรต่อ “การคุมกำเนิด” 
ปลอดภัย : : : : : : : : อันตราย 

ท่านมีความคิดเห็นอย่างไรต่อ “ร้านอาหารในมหาวิทยาลัย” 
สะอาด : : : : : : : : สกปรก 

ท่านมีความคิดเห็นอย่างไรต่อ “เด็กวัยรุ่นในปัจจุบัน” 
ฉลาด : : : : : : : : โง่ 

แบบที่ 3 : ใช้คำคุณศัพท์เพียงหนึ่งคู่ต่อหลายมโนทัศน์

ตัวอย่าง
ท่านมีความคิดเห็นอย่างต่อบุคคลต่อไปนี้ ยากจนหรือร่ำรวยเพียงใด

1.ครู ยากจน : : : : : : : : ร่ำรวย 
2.นิสิตนักศึกษา :: : : : : : : :  : : : : 

3.ทหาร :: : : : : : : :  : : : :

4.พ่อค้า : : : : : : : :  : : : :

5.ชาวนา :: : : : : : : :  : : : :

จากแบบวัดทั้ง 3 แบบนี้ แบบที่ 1 เป็นแบบที่ดีที่สุด เนื่องจากในแต่ละมโนทัศสามารถวัดทัศนคติได้ในหลาย ๆ ด้าน เมื่อสรุปรวมเป็นค่าเฉลี่ยออกมาย่อมมีความหมายกว่าการวัดเพียงด้านเดียว